آخرین ویرایش در آبان ۲۸, ۱۴۰۳ توسط مریم صباحی
هزینه گزاف دور زدن فیلترینگ؛ 45 همت در سال برای فیلترشکن!
گزارشهای اخیر نشان میدهد که سیاستهای فیلترینگ نه تنها آزادی اینترنت را محدود کردهاند، بلکه بار مالی سنگینی را نیز بر دوش شهروندان تحمیل نمودهاند. مرکز شناختیک، با انتشار نتایج پژوهش خود، پرده از هزینهی سرسامآور استفاده از فیلترشکن توسط کاربران بالای ۱۸ سال برداشته است. بر اساس این گزارش، سالانه مبلغی معادل ۴۵ همت برای خرید فیلترشکن در کشور هزینه میشود؛ رقمی که بیانگر هدر رفت منابع ملی و تحمیل هزینه غیرضروری بر جامعه است.
این آمار نشان میدهد که به طور متوسط، هر کاربر ماهانه ۶۹ هزار تومان برای دسترسی به اینترنت آزاد هزینه میکند؛ رقمی که نسبت به فصل بهار ۴۰ درصد افزایش یافته است. با وجود اینکه ۵۴ درصد کاربران از فیلترشکنهای رایگان استفاده میکنند، اما افزایش ۵.۵ درصدی در تعداد کاربران پرداختکننده نشان دهنده نیاز فزاینده به خدمات باکیفیتتر و امنتر است. این بدان معناست که هر دقیقه ۸۶ میلیون تومان و هر روز ۱۲۳ میلیارد تومان صرف خرید فیلترشکن میشود؛ رقمی که بیش از هفت برابر درآمد عملیاتی شرکت ارتباطات زیرساخت است.
این محاسبات تنها کاربران بالای ۱۸ سال را در بر میگیرد و جمعیت قابل توجهی از کاربران زیر ۱۸ سال را که به شبکههای اجتماعی نیاز دارند، حساب نمیکند. با در نظر گرفتن این گروه از کاربران، رقم ۴۵ همت میتواند به طور قابلتوجهی افزایش یابد. با توجه به آمار مرکز ملی آمار، حدود ۸۷ درصد از جمعیت کشور بالای ۱۸ سال، کاربر شبکههای اجتماعی هستند، و این نشان میدهد که اکثریت قریب به اتفاق مردم، محدودیتهای اینترنتی را نمیپذیرند.
مطالعات پیشین اندیشکده حکمرانی دانشگاه شریف و نظرسنجی ایسپا نیز به استفاده گسترده از فیلترشکن در میان کاربران اشاره کردهاند. نتایج این نظرسنجیها نشان میدهد که استفاده از فیلترشکن پس از فیلترینگ اینستاگرام و واتساپ، سه برابر شده است. هر کاربر ایرانی به طور متوسط چهار ساعت در روز از فیلترشکن استفاده میکند.
با وجود اینکه نمیتوان گردش مالی فیلترشکن را بهطور مستقیم به وجود یک «مافیا» مرتبط دانست، اما نباید از چشم پوشی کرد که این بازار میتوانست بسیار کوچکتر و یا حتی وجود نداشته باشد. موضوع جالب این است که علت این اعداد و ارقام سرسامآور نه یک مافیای فیلترشکن، بلکه خواسته مردم برای دسترسی به اینترنت آزاد است.
مردم به وضوح نشان دادهاند که محدودیتهای ایجاد شده در دسترسی به اینترنت را منطقی نمیدانند و برای دور زدن این محدودیتها هزینه میکنند. این در حالی است که حذف فیلترینگ مشکل عجیبی برای دیتاسنترها و فروشندگان فیلترشکن ایجاد نمیکند. تقاضا عامل محرک این بازار است و تا زمانی که این تقاضا وجود داشته باشد، این بازار نیز فعال خواهد ماند. سوال اینجاست که چرا باید مردم هزینه پافشاری مسئولان بر یک تصمیم اشتباه را پرداخت کنند؟
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)