آخرین ویرایش در دی ۸, ۱۴۰۳ توسط مریم صباحی
“`html
جهان هستی از ذرات بنیادی تشکیل شده است؛ از سنگهای سخت تا گازهای رقیق، همه و همه بر پایه اتمها بنا نهاده شدهاند. اما آیا این بلوکهای سازندهی ماده تا به حال یکدیگر را لمس کردهاند؟ پاسخ به این سوال، همانند بسیاری از پرسشهای فیزیک اتمی، پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میکنید.
دکتر الیزابت ریورز، فیزیکدان دانشگاه تگزاس، میگوید پیش از پاسخ به این پرسش، باید دقیقا تعریف کنیم که منظور از «لمس» چیست. در مقیاس ماکروسکوپی، لمس به معنای برخورد فیزیکی دو سطح است. اما در دنیای اتمی، این تعریف کاربردی ندارد، زیرا اتمها مرزهای مشخصی ندارند.
اتمها اجسام جامد و بیحرکت نیستند؛ بلکه از ذرات ریزتر تشکیل شدهاند که با یکدیگر در تعامل هستند. هر اتم دارای یک هسته مرکزی است که توسط ابری از الکترونها احاطه شده است. این هسته خود از پروتونها و نوترونها ساخته شده که از ذرات بنیادیتری به نام کوارکها و گلونها تشکیل میشوند.
تعداد پروتونها، نوترونها و الکترونها در هر اتم متفاوت است و این عامل تعیینکنندهی نوع عنصر است. برای مثال، اتم هیدروژن یک پروتون و یک الکترون دارد، در حالی که اورانیوم ۹۲ پروتون، ۹۲ الکترون و تعداد متغیری نوترون (بسته به ایزوتوپ) دارد.
ابر الکترونی اطراف هسته، تعیین مرز دقیقی برای مفهوم «لمس» در اتمها دشوار میکند. میتوانیم لمس را به عنوان نقطهای تعریف کنیم که در آن، برهمکنش فیزیکی یا شیمیایی رخ میدهد، مثلاً تشکیل پیوندهای شیمیایی که در اثر همپوشانی قابل توجه ابرهای الکترونی اتمها ایجاد میشود.
به عبارت دیگر، اتمها زمانی یکدیگر را لمس میکنند که اوربیتالهای الکترونی آنها به اندازهای همپوشانی داشته باشند که اثرات فیزیکی یا شیمیایی قابل مشاهدهای ایجاد شود. این تعریف، احتمالا بهترین توصیف از لمس در مقیاس اتمی است.
این نوع لمس میتواند نتیجهی نیروهای مختلفی از جمله نیروهای الکترومغناطیسی، گرانشی و نیروهای کوانتومی باشد. جامدات و مایعات معمولاً از طریق تشکیل پیوندهای شیمیایی یکدیگر را لمس میکنند، در حالی که گازها از طریق برخوردهای الاستیک با یکدیگر در تعامل هستند.
نوع دیگری از لمس اتمی در برخوردهای پرانرژی ذرات، مانند آنچه در شتابدهندههای ذرات مانند برخورددهندهی هادرونی بزرگ (LHC) رخ میدهد، مشاهده میشود. در این برخوردها، هستهها میتوانند برخوردهای الاستیک یا غیرالاستیک داشته باشند. در برخوردهای غیرالاستیک، هستهها ممکن است به پروتونها و نوترونها تجزیه شده و هستههای جدیدی تشکیل دهند.
در LHC، ذرات با انرژی بسیار بالا به یکدیگر برخورد میکنند تا ذرات بنیادی از هم جدا شوند و حتی ذرات جدیدی مانند بوزون هیگز ایجاد شوند. این نوع برخوردها احتمالا در مراحل اولیهی جهان نیز رخ دادهاند.
در نهایت، اگرچه اتمها به معنای کلاسیک کلمه یکدیگر را لمس نمیکنند، اما برهمکنشهای اتمی هستند که جهان مادی و زندگی را همانگونه که میشناسیم، شکل میدهند. بدون برهمکنشهای اتمی، هیچ مادهای وجود نداشت. تمامی پدیدههای فیزیکی از برهمکنش اتمها نشأت میگیرند: واکنشهای شیمیایی، ارتعاشات، امواج صوتی، گرما و غیره.
“`
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)