آخرین ویرایش در تیر ۲۴, ۱۴۰۵ توسط مریم صباحی
هفته کتاب سال سینمای ایران، امسال با میزبانی از یک فیلسوف برجسته سینما، به یکی از رویدادهای شاخص فرهنگی این حوزه بدل شده است. تامس ای. وارتنبرگ، استاد فلسفه و نظریهپرداز مشهور سینما، مهمان ویژه این رویداد خواهد بود تا درباره نسبت فیلم و تفکر فلسفی سخن بگوید.
سینما به مثابه فرمی از اندیشیدن؛ مهمان ویژه از دانشگاه آکسفورد میآید
تامس ای. وارتنبرگ، استاد دپارتمان فلسفه کالج مونت هولیوک و عضو هیئت علمی دانشگاه ماساچوست امهرست، روز سهشنبه ۳۰ تیر ساعت ۱۷ به صورت مجازی در نشست «سینما به مثابه فرمی از اندیشیدن» حضور خواهد یافت. او که آخرین کتاب خود را با عنوان «سینمای اندیشمند: تبیین فلسفه با زبان فیلم» در سال ۲۰۲۵ توسط دانشگاه آکسفورد منتشر کرده، یکی از چهرههای شاخص در حوزه فلسفه سینما محسوب میشود و نظریهاش بر این است که فیلمها صرفاً روایتگر داستان نیستند، بلکه خود به شکلی از تفکر و استدلال فلسفی میپردازند .

وارتنبرگ برای مخاطبان ایرانی نامی آشناست و پیش از این آثار متعددی از او در ایران منتشر شده است. کتابهای «فلسفه سینما»، «فلسفه فیلم و هنر دیجیتال» و «تفکر بر پرده سینما» از جمله آثاری هستند که دیدگاه او را درباره توانایی سینما در خلق مفاهیم فلسفی وادار کردن مخاطب به تأمل، به جامعه سینمایی ایران معرفی کردهاند.
همراهی مترجمان و پژوهشگران در نشست تخصصی
در این نشست، ستاره نوتاج و مجید پروانهپور نیز حضور خواهند داشت. این دو پژوهشگر، پیش از این کتاب «فیلم همچون فلسفه، اندیشیدن بر پرده» را از وارتنبرگ به فارسی ترجمه و توسط انتشارات نیلوفر منتشر کردهاند. حضور آنها در کنار فیلسوف مهمان، فرصتی برای تبادل نظر و بررسی ابعاد مختلف نظریه «فیلم-فلسفه» در فضای سینمای ایران فراهم میکند.
اهمیت رویکرد «فیلم-فلسفه» در سینمای امروز
بحث درباره «سینما به مثابه اندیشیدن» پرسشهای بنیادینی را درباره ماهیت هنر هفتم مطرح میکند. آیا فیلمها میتوانند به طور مستقل از فیلمساز، به تولید فلسفه بپردازند؟ فیلسوفانی چون آلن بدیو بر این باورند که سینما یک «موقعیت فلسفی» است که میتواند ما را به اندیشیدن درباره مفاهیمی چون حقیقت، قدرت و عشق وادارد . از این منظر، سینما تنها هنر سرگرمیساز تودهها نیست، بلکه میتواند به مثابه دستگاهی برای تفکر و آموزش عمل کند .
این نشست همچنین بخشی از برنامههای نهمین دوره جایزه کتاب سال سینمایی ایران به دبیری رامتین شهبازی است که روز دوشنبه ۲۹ تیر ساعت ۱۸ در سالن سیفالله داد خانه سینما برگزار خواهد شد. برگزاری همزمان این نشستهای تخصصی با آیین پایانی جایزه، نشان از عزم خانه سینما برای پیوند میان نظریه و عمل در سینمای ایران دارد.

**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)