۷۷۰ چاه غیرمجاز در زنجان تا پایان سال مسدود و مسلوب‌المنفعه می‌شود

آخرین ویرایش در شهریور ۲۹, ۱۴۰۵ توسط مریم صباحی

مدیریت منابع آب زیرزمینی در زنجان با برنامه جدیدی برای برخورد با چاه‌های غیرمجاز دنبال می‌شود. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان اعلام کرده است که حدود ۷۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در زنجان در برنامه امسال قرار گرفته و قرار است این چاه‌ها تعیین تکلیف، مسدود و مسلوب‌المنفعه شوند. به گفته سعید صنعتی منفرد، تاکنون حدود هزار و ۳۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان شناسایی، مسدود و مسلوب‌المنفعه شده است.

۷۷۰ چاه غیرمجاز در زنجان در برنامه امسال قرار گرفت

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی گفت سال گذشته ۵۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان در برنامه برخورد قرار گرفت. انسداد این چاه‌ها به گفته او، حدود ۱۷ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی در مصرف آب به همراه داشته است.

امسال ۷۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در زنجان مسدود و مسلوب‌المنفعه می شود
امسال ۷۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در زنجان مسدود و مسلوب‌المنفعه می شود

بر اساس برنامه امسال نیز حدود ۷۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در زنجان در دستور کار قرار گرفته است. هدف از اجرای این طرح، تعیین تکلیف چاه‌ها و جلوگیری از ادامه برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی عنوان شده است.

صنعتی منفرد در عین حال بر ضرورت استمرار این اقدامات تأکید کرد و گفت برخورد با چاه‌های غیرمجاز تنها با اجرای مقطعی طرح‌ها نتیجه مطلوبی نخواهد داشت؛ چراکه همزمان با شناسایی و مسدودسازی چاه‌های موجود، در برخی مقاطع تخلفات جدید نیز ایجاد می‌شود و همین موضوع نیاز به نظارت مستمر و تأمین اعتبار را افزایش می‌دهد.

انسداد چاه‌های غیرمجاز چه تأثیری بر منابع آب زنجان دارد؟

چاه‌های غیرمجاز یکی از عوامل فشار بر منابع آب زیرزمینی محسوب می‌شوند؛ به‌ویژه در شرایطی که مدیریت مصرف آب و حفظ ذخایر زیرزمینی به یکی از مسائل مهم استان تبدیل شده است. آمار ارائه‌شده از سوی شرکت آب منطقه‌ای زنجان نشان می‌دهد که انسداد ۵۷۰ حلقه چاه در سال گذشته با صرفه‌جویی حدود ۱۷ میلیون مترمکعب آب همراه بوده است.

ادامه این روند در سال جاری، علاوه بر جلوگیری از برداشت‌های بدون مجوز، بخشی از سیاست مدیریت و حفاظت از آبخوان‌های استان را تشکیل می‌دهد. البته اثربخشی این اقدامات به استمرار نظارت، جلوگیری از حفر چاه‌های جدید و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول وابسته است.

توسعه کشت برنج در زنجان زیر ذره‌بین مدیریت منابع آب

یکی دیگر از موضوعاتی که همزمان با بحث چاه‌های غیرمجاز در زنجان مطرح شده، توسعه کشت برنج در برخی مناطق استان است. سعید صنعتی منفرد اعلام کرد کشت برنج یکی از موضوعات جدی در جلسات شورای حفاظت از منابع آب زنجان بوده و این شورا طی سه ماه گذشته دو بار در این زمینه تشکیل جلسه داده است.

به گفته او، در برخی مناطق استان به‌ویژه شهرستان زنجان، سطح کشت برنج توسعه پیدا کرده و قرار است جهاد کشاورزی اطلاعات دقیق‌تری درباره وضعیت این کشت در مناطق مختلف ارائه کند.

البته کشت برنج در برخی مناطق زنجان سابقه دارد. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان با اشاره به منطقه قزل‌اوزن گفت بررسی تصاویر هوایی مربوط به سال ۱۳۴۱ نشان می‌دهد که کشت برنج در بخش‌هایی از این منطقه سابقه تاریخی داشته است. با این حال، توسعه این نوع کشت در استان‌های غیرشمالی با محدودیت‌های قانونی روبه‌رو است و باید از افزایش سطح زیرکشت آن جلوگیری شود.

کنترل کشت برنج نیازمند همکاری آب منطقه‌ای و جهاد کشاورزی است

مدیریت توسعه کشت برنج تنها از طریق برخورد با بهره‌برداران امکان‌پذیر نیست و نیازمند همکاری دستگاه‌های مسئول در حوزه آب و کشاورزی است. بر همین اساس، شرکت آب منطقه‌ای زنجان بر همکاری نزدیک با جهاد کشاورزی تأکید کرده است.

طبق توضیحات ارائه‌شده، بخش قابل توجهی از کشت‌های مورد اشاره در اراضی مستثنیات و تراس‌های بالادست انجام می‌شود و دستگاه‌های متولی باید برای کنترل تخلفات و جلوگیری از گسترش کشت در مناطق محدودشده اقدام کنند.

این رویکرد در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که توسعه سطح زیرکشت محصولات پرمصرف، بدون توجه به ظرفیت منابع آب منطقه، می‌تواند فشار بیشتری بر آبخوان‌ها وارد کند.

توسعه گلخانه‌ها در زنجان باید بدون افزایش برداشت آب انجام شود

مدیریت منابع آب زنجان در کنار برخورد با چاه‌های غیرمجاز، توسعه روش‌های افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی را نیز دنبال می‌کند. یکی از این راهکارها توسعه کشت گلخانه‌ای است؛ روشی که به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای، می‌تواند تولید بیشتری به ازای هر واحد آب ایجاد کند و میزان هدررفت آب را کاهش دهد.

با این حال، سیاست اعلام‌شده این است که توسعه گلخانه‌ها نباید بهانه‌ای برای افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی باشد. به همین دلیل، تأکید شده است که گلخانه‌ها در اراضی کشاورزی موجود توسعه پیدا کنند و با استفاده از میزان آب تخصیص‌یافته، بهره‌وری و ارزش اقتصادی تولید افزایش یابد.

شرکت آب منطقه‌ای زنجان همچنین اعلام کرده است که در سال‌های اخیر هنگام صدور مجوزهای جدید این موضوع مورد توجه قرار گرفته و با احداث گلخانه‌هایی که نیازمند برداشت جدید از منابع آب باشند، موافقت نشده است.

صنایع آب‌بر زنجان باید از پساب استفاده کنند

بخش دیگری از برنامه مدیریت منابع آب در زنجان به تأمین آب مورد نیاز صنایع اختصاص دارد. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اعلام کرد برای صنایع آب‌بر، آب جدید از منابع متعارف تأمین نخواهد شد و سیاست اصلی، حرکت این صنایع به سمت استفاده از پساب است.

بر اساس الزامات قانونی، صنایع آب‌بر موجود نیز باید آب مورد نیاز خود را از محل پساب تأمین کنند. برای صنایع شهرستان زنجان برنامه انتقال پساب در نظر گرفته شده و این واحدها باید برای اجرای خطوط انتقال اقدام کنند.

این سیاست با هدف کاهش فشار صنایع بر منابع آب زیرزمینی دنبال می‌شود و می‌تواند بخشی از نیاز آبی بخش صنعت را از منابع غیرمتعارف تأمین کند.

استفاده از پساب ابهر با هدف حفاظت از آبخوان دنبال می‌شود

در شهرستان ابهر نیز موضوع استفاده از پساب در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان، قراردادی میان شرکت آب و فاضلاب و یک سرمایه‌گذار برای جمع‌آوری و استفاده از پساب منعقد شده بود که شرکت آب منطقه‌ای درباره بخشی از مفاد آن ورود کرده است.

دیدگاه شرکت آب منطقه‌ای این است که تمام پساب نباید در اختیار یک سرمایه‌گذار قرار گیرد. بخشی از این منابع باید برای تغذیه و جایگزینی آبخوان و بخش دیگری نیز برای مصارف جایگزین در اختیار شرکت آب منطقه‌ای باشد.

این موضوع در جلسات استانداری نیز پیگیری شده و هدف، ایجاد سازوکاری برای استفاده بهینه از پساب، تأمین آب مورد نیاز صنایع و در عین حال کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی عنوان شده است.

مدیریت چاه‌های غیرمجاز در کنار اصلاح الگوی مصرف آب دنبال می‌شود

برنامه مسدودسازی ۷۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در زنجان تنها یکی از بخش‌های برنامه مدیریت منابع آب استان است. همزمان، کنترل توسعه کشت‌های نیازمند آب، افزایش بهره‌وری از طریق گلخانه‌ها و جایگزینی پساب برای مصارف صنعتی نیز دنبال می‌شود.

مجموع این اقدامات نشان می‌دهد مدیریت منابع آب زنجان علاوه بر برخورد با برداشت‌های غیرمجاز، به دنبال تغییر شیوه مصرف آب در بخش‌های کشاورزی و صنعت نیز است؛ رویکردی که استمرار آن می‌تواند در کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی استان نقش داشته باشد.

مجله خبری مسیرآنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *