آخرین ویرایش در آبان ۷, ۱۴۰۳ توسط مریم صباحی
## طلای سرخ ایرانی در مسیر قاچاق: چالش های صادرات زعفران
صادرات زعفران، طلای سرخ ایران، در سال های اخیر با چالش هایی روبرو شده است که سبب کاهش قابل توجه آن شده است.
این کاهش نه تنها در وزن، بلکه در ارزش ریالی نیز قابل مشاهده است، چرا که افزایش نرخ ارز و کاهش پایه پولی کشور تحت تاثیر تحریم ها، ممکن است رقم صادرات را به صورت ظاهری افزایش دهد.
با وجود اینکه ایران 85 تا 90 درصد نیاز بازار جهانی به زعفران را تامین می کند، قاچاق این محصول ارزشمند به دلیل تحریم ها، مانع از دستیابی به سودآوری مورد انتظار برای کشور شده است.
سید روح الله لطیفی، مدیرکل سابق دفتر مطالعه، پایش و توسعه بازار سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، در گفتگو با مهر، درباره آمار صادرات زعفران در ۶ ماه نخست سال گفت: “در این مدت، 57.1 تن زعفران به ارزش 49 میلیون و 465 هزار و 960 دلار صادر شده است. این آمار نسبت به مدت مشابه سال گذشته 41.5 درصد در وزن و 52.2 درصد در ارزش کاهش یافته است.”
وی با اشاره به ترکیب زعفران صادراتی، گفت: “حدود 45 درصد صادرات در قالب بسته بندی های کوچک (بین یک تا ۳۰ گرم) و حدود 55 درصد صادرات در بسته بندی های بزرگ و به صورت فله ای انجام شده است. این در حالی است که در سال گذشته، 71.3 درصد صادرات به صورت فله ای و 28.7 درصد در قالب بسته بندی انجام شده است.”
لطیفی تصریح کرد: “با وجود کاهش حجم صادرات، امسال به سمت صادرات با برند و بسته بندی ایرانی حرکت کرده ایم.”
اما سوال اصلی این است که منافع قاچاق طلای سرخ به جیب چه کسانی می رود؟
لطیفی با اشاره به قاچاق این محصول به افغانستان، عنوان کرد: “با وجود حفظ سطح زیر کشت زعفران و تداوم تولید، شاید بتوان گفت میزان قاچاق این محصول، به اندازه همان مقدار کاهشی که در آمار صادرات رسمی زعفران از گمرکات کشور به بازار جهانی نشان می دهد، باشد.”
وی در خصوص دلایل قاچاق، اظهار کرد:
* همجواری استان های تولیدکننده اصلی زعفران با افغانستان و تسهیل خروج از کشور از طریق شهروندان ایرانی و افغانستانی به دلیل روابط فامیلی.
* عدم بازگشت ارز صادراتی و تمایل فعالان این حوزه به سمت صادرات غیررسمی.
* همجواری افغانستان با هند که سالانه 50 تا 60 تن زعفران مصرف می کند و تعرفه گمرکی صفر برای صادرات از افغانستان به هند، در مقابل تعرفه 38 درصدی برای تجار با مبدا ایران به هند.
وی با بیان اینکه افغانستان با صادرات زعفران ایرانی از طریق خودش، بازار هند را بهتر در دست می گیرد، ادامه داد: “مسئولان داخلی باید با رایزنی با مسئولان هندی، زمینه تعاملات بهتری بین دو کشور ایجاد کنند تا مانع تجارت غیررسمی طلای سرخ که یکی از ارزآورترین محصولات کشاورزی است، شوند.”
این مسئول یادآور شد: “رفع چالش های تعهد ارزی نیز می تواند به کاهش تجارت غیررسمی زعفران کمک کند.”
**مقصدهای صادرات زعفران ایرانی**
مدیرکل سابق دفتر مطالعه، پایش و توسعه بازار سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، درباره مقصدهای صادراتی زعفران ایران، گفت: “این محصول در ۶ ماه نخست سال به ۵۰ کشور جهان صادر شد. مقصد اول امارات با 15 هزار و 610 کیلوگرم بود که تقریباً 28 درصد صادرات را به خود اختصاص داده است. دومین مقصد، اسپانیا بوده که متاسفانه حدود ۱۰۰ سال است زعفران ایرانی را به نام اسپانیا می شناسند. ۱۱ هزار و ۵۶ کیلوگرم زعفران به این کشور صادر شد که 7 هزار و 665 کیلوگرم آن به شکل فله ای بوده است. مقصد سوم چین بود که 10 هزار و 473 کیلوگرم به آن صادر شد و 8 هزار و 14 کیلوگرم آن به شکل فله ای بود. افغانستان مقصد چهارم صادرات زعفران ایرانی است که 6 هزار و 908 کیلوگرم صادرات رسمی به این همسایه انجام شده است. قطر با خرید 2 هزار و 263 کیلوگرم مقصد پنجم است. سایر بازارها عبارتند از: ایتالیا، عمان، هند، یونان، انگلستان، ترکیه، نپال، موریس، نیوزلند، اتریش، روسیه، فیلیپین، بلژیک، ژاپن، پاکستان، تایلند، تایوان، آلمان، هلند، مالزی، کویت، کانادا، سوئیس، سوئد، صربستان و … .”
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)