آخرین ویرایش در شهریور ۷, ۱۴۰۵ توسط مریم صباحی
استان کرمان در آستانه آغاز فصل برداشت پسته، شرایط متفاوتی را در بازار این محصول تجربه میکند؛ قیمت پسته در بازار داخلی افزایش یافته، تولید امسال به دلیل مشکلات اقلیمی کاهش قابل توجهی داشته و همزمان صادرکنندگان خواستار رفع موانع موجود در مسیر تجارت خارجی این محصول ارزآور هستند.
کرمان با در اختیار داشتن بخش عمده باغهای پسته کشور، همچنان یکی از مهمترین قطبهای تولید و صادرات این محصول به شمار میرود؛ اما تداوم این جایگاه به تصمیمهای حمایتی و مدیریت دقیق زنجیره تولید تا صادرات وابسته است.
صادرات پسته کرمان با وجود کاهش تولید همچنان رونق دارد
استان کرمان حدود ۲۷۲ هزار هکتار از باغهای پسته کشور را در خود جای داده و بیش از ۷۰ درصد تولید پسته ایران به این استان اختصاص دارد. در این میان، رفسنجان با بیش از ۸۰ هزار هکتار باغ پسته، حدود ۳۴ درصد تولید کشور را به خود اختصاص داده و همچنان مهمترین مرکز تولید این محصول محسوب میشود.
با وجود افت تولید، بازار صادرات پسته همچنان فعال است. بخشی از این ظرفیت به ذخایر محصول سال گذشته مربوط میشود که در ماههای اخیر برای تأمین نیاز بازارهای خارجی مورد استفاده قرار گرفته است.
قیمت پسته در کرمان افزایش یافت
همزمان با نزدیک شدن به فصل برداشت، قیمت انواع پسته در بازار کرمان افزایش یافته است. بررسی میدانی بازار نشان میدهد پسته اکبری و کلهقوچی شور هر کدام با قیمت حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان عرضه میشوند.
اکبری خام و زعفرانی و کلهقوچی خام نیز حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارند. پسته احمدآقایی و ممتاز در محدوده ۲ میلیون و ۴۰۰ تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله میشوند و قیمت پسته فندقی خام و شور نیز حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده است.
در بازار مغز پسته نیز مغز درجه ۲ با قیمت حدود ۳ میلیون تومان در بالاترین سطح قرار دارد، در حالی که مغز دندانه و گندمی به ترتیب حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شدهاند.
افزایش قیمت پسته خرید و فروش داخلی را کاهش داد
رشد قیمتها موجب شده است قدرت خرید مصرفکنندگان داخلی کاهش پیدا کند و معاملات خردهفروشی پسته با افت محسوسی همراه شود.
در مقابل، بازار صادرات پسته همچنان ظرفیت قابل توجهی دارد و فعالان این حوزه امیدوارند با آغاز برداشت محصول جدید و استفاده از ذخایر موجود، جریان صادرات در ماههای آینده حفظ شود.
با این حال، صادرکنندگان همچنان با مشکلاتی از جمله قوانین مربوط به بازگشت ارز حاصل از صادرات و پیچیدگی برخی تشریفات مرزی مواجه هستند؛ مسائلی که میتواند سرعت تجارت خارجی این محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
شورای عالی پسته برای رفع موانع صادرات تشکیل میشود
در واکنش به مشکلات صادرکنندگان، استاندار کرمان از برنامهریزی برای برگزاری نشست «شورای عالی پسته» با حضور وزیر جهاد کشاورزی خبر داده است.
محمدعلی طالبی با اشاره به موانع موجود در مسیر صادرات پسته، اعلام کرده است که بخشی از مشکلات در سطح استان و با هماهنگی دستگاههایی مانند گمرک و معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی قابل حل بوده، اما برخی مسائل نیازمند تصمیمگیری در سطح ملی است.
هدف از تشکیل این نشست، بررسی مشکلات زنجیره صادرات پسته و دستیابی به راهکارهایی برای تسهیل تجارت این محصول پیش از ورود به دوره حساس برداشت عنوان شده است.
کاهش ۸۰ درصدی تولید پسته در رفسنجان زنگ خطر را به صدا درآورد
در کنار چالشهای صادراتی، کاهش تولید یکی از مهمترین نگرانیهای صنعت پسته کرمان در سال جاری است.
حسین رضایی، فرماندار رفسنجان، از کاهش حدود ۸۰ درصدی تولید پسته این شهرستان خبر داده است. بر اساس این اظهارات، برداشت امسال ممکن است تنها به حدود ۲۰ درصد میزان تولید سال گذشته برسد.
کمبارشی در فروردینماه، افزایش دما به بیش از ۲۸ درجه سانتیگراد و رطوبت بالا از جمله عوامل جوی عنوانشده برای آسیب به درختان و کاهش تولید هستند.
افزایش هزینهها و بحران آب تولید پسته را تهدید میکند
فعالان صنعت پسته علاوه بر شرایط اقلیمی، با افزایش هزینههای تولید، بحران کمآبی و نوسان قیمتها نیز دستوپنجه نرم میکنند.
کاهش منابع آبی در کنار تغییرات آبوهوایی، فشار مضاعفی بر باغداران وارد کرده و ضرورت حرکت به سمت مدیریت مدرن منابع، اصلاح الگوی تولید و توسعه زیرساختهای مرتبط با صنعت پسته را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، صرف افزایش قیمت نمیتواند تضمینکننده سودآوری پایدار باغداران باشد؛ زیرا کاهش حجم محصول ممکن است بخشی از اثر افزایش قیمت بر درآمد تولیدکنندگان را خنثی کند.
ذخایر سال گذشته میتواند به حفظ صادرات پسته کمک کند
با وجود کاهش شدید تولید امسال، وجود ذخایر محصول سال گذشته همچنان یک ظرفیت مهم برای بازار صادراتی محسوب میشود.
عملکرد مناسب بخش بازرگانی رفسنجان در ماههای اخیر نیز تا حدی به عرضه پسته سال گذشته در بازارهای صادراتی وابسته بوده است. بنابراین مدیریت ذخایر موجود و برنامهریزی برای عرضه محصول جدید میتواند در حفظ جریان صادرات پسته نقش مهمی داشته باشد.
آینده صادرات پسته به تصمیمهای حمایتی گره خورده است
پسته کرمان همچنان یکی از مهمترین محصولات کشاورزی صادراتی ایران است و سهم بالای این استان از تولید کشور، اهمیت تصمیمگیری درباره آینده این صنعت را دوچندان میکند.
رفع موانع صادراتی، تسهیل بازگشت ارز، توسعه زیرساختهای فرآوری و ذخیرهسازی، مدیریت بحران آب و حمایت از باغداران میتواند به حفظ جایگاه پسته ایران در بازارهای جهانی کمک کند.
اکنون که کرمان به فصل برداشت نزدیک میشود، فعالان این صنعت بیش از هر زمان دیگری به سیاستهای منسجم برای عبور همزمان از بحران کاهش تولید و مشکلات صادراتی نیاز دارند.
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)