آخرین ویرایش در اردیبهشت ۲۷, ۱۴۰۵ توسط مریم صباحی

انعکاس اوضاع وخیم این روزهای اقتصاد ایران را در خیلی از حوزه ها می توان مشاهده کرد، اما کمتر جایی مانند بازار آهن آن را نشان داده است. در این بازار خیلی از مقاطع فولادی افزایش هایی سنگین داشته اند که نشان از شرایط پیچیده و آسیب دیده این بازار دارد. به عنوان مثال قیمت ورق گالوانیزه با افزایش بیش از دو برابر در سه ماه گذشته یکی از مهمترین موارد در این خصوص به شمار می رود. در صورتی که نقش تعیین کننده ورق گالوانیزه به عنوان مواد اولیه را در نظر بگیریم، می توانیم ببینیم که اثرات این افزایش در خیلی از صنایع پایین دستی نیز به چشم می خورد.
در این مقاله قصد داریم یک بررسی اجمالی در خصوص قیمت ورق گالوانیزه، شرایط عرضه و فروش این محصول در بازار و همینطور رفتار که در روزهای آتی می تواند از خود نشان دهد داشته باشیم. در ادامه کار را با بررسی و تحلیل شرایط فعلی بازار دنبال خواهیم کرد
بررسی بازار ورق گالوانیزه
در حال حاضر بازار ورق گالوانیزه دو چهره از خود نشان می دهد؛ از نظر عرضه رسمی، به ویژه در بستر بورس کالا، جریان تامین نسبتا پایدار گزارش می شود. با این حال، نکته قابل توجه این است که همه عرضه ها به طور کامل به فروش نمی رسند که این موضوع می تواند نشانه ای از کاهش تقاضای واقعی در سطح برخی صنایع مصرف کننده باشد. در آخرین عرضه این محصول در اردیبهشت ماه، قیمت این محصول در حدود 118 هزار تومان به ازای هر کیلوگرم بوده است!
در مقابل این تصویر نسبتا آرام در بخش عرضه، بازار آزاد آهن و فولاد رفتار متفاوتی را از خود نشان می دهند. در بازار آزاد، قیمت برخی انواع ورق گالوانیزه طی دوره های اخیر با رشد شدید مواجه شده و در برخی موارد حتی افزایش هایی نزدیک به دو برابر نیز گزارش شده است. بررسی داده های آهن پرایس به عنوان یکی از توزیع کنندگان رسمی این محصول در باز آهن می تواند این موضوع را به خوبی نشان دهد:
- قیمت ورق گالوانیزه 0.5 میلی متری تولید شده در فولاد هفت الماس از 100 هزار تومان به 213 هزار تومان رسیده است؛
- ورق گالوانیزه 1.5 میلی متری تولید شده در فولاد هفت الماس از 90 هزار تومان به 199 هزار تومان به ازای هر کیلوگرم رسیده است؛
- قیمت ورق گالوانیزه 1 میلی متری شهرکرد از 89 هزار تومان در هر کیلوگرم به 198 هزار تومان رسیده است؛
- ورق گالوانیزه 0.5 میلی متری عرض 1000 تازار از 100 هزار تومان به 190 هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده است؛
- قیمت ورق گالوانیزه 2 میلی متری شهریار تبریز نیز، از 90 هزار تومان به 200 هزار تومان رسیده است.
این شکاف بین بازار رسمی و بازار آزاد معمولا زمانی رخ می دهد که انتظارات تورمی، نوسانات ارزی و محدودیت های روانی بازار، از واقعیت عرضه و تقاضای فیزیکی فاصله می گیرد و قیمت ها بیشتر بر اساس پیش بینی آینده شکل می گیرند.

یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار بر این وضعیت، شرایط پرتنش و فضای نااطمینانی ناشی از تحولات سیاسی و حتی نگرانی های مرتبط با شرایط جنگی است. در چنین شرایطی، رفتار بازارها معمولا از منطق صرف عرضه و تقاضا فاصله می گیرد؛ شکل گیری فضای نااطمینانی، و در کنار آن بروز مسائلی مانند سفته بازی، احتکار کوتاه مدت و افزایش انتظارات تورمی نقش پررنگ تری پیدا می کند. نتیجه این وضعیت، ایجاد بازاری دوگانه است که در آن بورس کالا نشانه هایی از ثبات نسبی دارد، اما بازار آزاد با موج های شدید قیمتی و نوسان های غیرقابل پیش بینی مواجه می شود. در این حالت تنها راهی که می توان برآورد دقیقی از رفتار بازار بدست آورد، بررسی سناریو های سیاسی و تحت نظر داشتن تنش های منطقه ای است.
سناریوهای پیش روی قیمت ورق گالوانیزه
در شرایط فعلی، مهم ترین عامل تعیین کننده مسیر قیمت ورق گالوانیزه، نه صرفا عرضه و تقاضای واقعی، بلکه سطح تنش های سیاسی و میزان نااطمینانی در فضای کلان اقتصاد است. بازار فولاد به شدت به انتظارات آینده واکنش نشان می دهد و همین موضوع باعث می شود کوچک ترین تغییر در فضای سیاسی یا خبرهای مرتبط با تنش های منطقه ای، به سرعت در قیمت ها منعکس شود. به همین دلیل، پیش بینی روند قیمت ها بدون در نظر گرفتن متغیرهای سیاسی عملا امکان پذیر نیست.
از سوی دیگر، تجربه بازار نشان داده که در دوره های بی ثباتی سیاسی، رفتار فعالان اقتصادی از حالت مصرفی خارج شده و بیشتر به سمت رفتارهای احتیاطی حرکت می کند. این موضوع باعث می شود قیمت ها گاهی مستقل از واقعیت تولید و تقاضا حرکت کنند و یک بازار چند لایه شکل بگیرد که در آن، بازار آزاد و بازار رسمی هر کدام شرایط خود را دارند. به طور کلی می توان گفت که سه سنارو اصلی پیش وی بازار و قیمت ورق گالوانیزه قرار دارد:
سناریوی تقابل نظامی مجدد
در صورت از سرگیری حملات و تقابل نظامی مجدد، بازار فولاد به سرعت وارد فاز هیجانی و افزایشی خواهد شد. در چنین شرایطی، نگرانی از اختلال در زنجیره تامین، افزایش هزینه های حمل و لجستیک، در کنار رشد شدید انتظارات تورمی باعث می شود قیمت ورق گالوانیزه با یک جهش روبرو شود. معمولا در این سناریو حتی پیش از وقوع واقعی اختلال در تولید، بازار به صورت روانی قیمت ها را بالا می برد.
در ادامه، با تشدید نااطمینانی، تقاضای احتیاطی و خریدهایی که به منظور انبار کردن انجام می گیرد، افزایش خواهند داشت؛ در این حالت عرضه کنندگان نیز تمایل کمتری به فروش با قیمت های قبلی خواهند داشت. نتیجه این رفتار ترکیبی، شیب تند افزایشی برای قیمت ها و شکل گیری بازاری نوسانی است.

سناریوی توافق و مذاکره
در سناریوی توافق و کاهش تنش های سیاسی، بازار معمولا در کوتاه مدت واکنش کاهشی نشان می دهد. کاهش انتظارات تورمی، افت هیجانات خرید و آرام شدن بازار ارز می تواند باعث شود قیمت ورق گالوانیزه در ابتدا روندی نزولی یا اصلاحی را تجربه کند. در این مرحله، بخشی از تقاضای هیجانی از بازار خارج شده و فضای روانی آرام تری شکل می گیرد. اما در میان مدت، شرایط می تواند تغییر کند. اگرچه ثبات سیاسی به بهبود کلی اقتصاد کمک می کند، اما آسیب هایی که در دوره تنش به صنعت فولاد، سرمایه گذاری و ظرفیت تولید وارد شده، به سرعت قابل جبران نیست.
بازسازی کارخانه های فولاد مبارکه خوزستان و همینطور گروه ملی اهواز که به صورت تخصصی مقاطع فولادی تخت تولید می کردند، می تواند ماه ها زمان ببرد. این موضوع احتمال بروز مشکل در تامین ورق سیاه مورد نیاز برای تولید این محصول را افزایش داده و می تواند باعث افزایش قیمت ورق گالوانیزه شود. به طور کلی می توان گفت که در این سناریو، بعد از گذشت مدتی با افزایش تدریجی تقاضا و محدودیت نسبی در رشد تولید، قیمت ها می توانند دوباره وارد مسیر افزایشی شوند، البته این بار با شیبی منطقی تر و پایدارتر.
سناریوی بلاتکلیفی و بن بست مذاکرات
در حالت بلاتکلیفی سیاسی و ادامه وضعیت بدون توافق یا درگیری، بازار وارد یک فاز رکودی و انتظاری می شود. در این سناریو، نه شوک مثبت وجود دارد که باعث رشد پایدار شود و نه آرامش کامل که موجب کاهش قیمت ورق گالوانیزه گردد. نتیجه این وضعیت، نوسان های محدود و رفتار محتاطانه در سمت خریداران و فروشندگان خواهد بود. با این حال، حتی در چنین شرایطی نیز معمولا کاهش جدی قیمت رخ نمی دهد. دلیل این مساله را می توان وجود تورم ساختاری، هزینه های تولید بالا و وابستگی قیمت فولاد به نرخ ارز بخصوص قیمت دلار معرفی کرد. بنابراین بازار در یک محدوده نسبتا فشرده نوسان می کند، اما کف های قیمتی به سختی پایین می آیند و روند کلی بیشتر حالت ثبات همراه با افزایش نسبی خواهد بود.
نتیجه گیری
در نهایت می توان گفت قیمت ورق گالوانیزه در شرایط فعلی بیش از آنکه تابع متغیرهای صرفا تولیدی و مصرفی باشد، تحت تأثیر فضای کلان سیاسی و میزان نااطمینانی حاکم بر اقتصاد حرکت می کند. اگرچه در بخش عرضه رسمی، به ویژه در بورس کالا، نشانه هایی از ثبات نسبی و حتی عدم جذب کامل عرضه ها دیده می شود، اما بازار آزاد رفتار متفاوتی دارد و با اتکا به انتظارات تورمی و نوسانات ارزی، مسیرهای قیمتی پرشتاب تر و حتی غیر هم راستا با واقعیت تولید را تجربه می کند.
در چنین فضایی، آینده قیمت ها بیش از هر چیز به جهت گیری تنش های سیاسی وابسته است و نمی توان یک روند خطی و قطعی برای آن متصور بود. چه در سناریوی تشدید درگیری، چه در مسیر توافق و چه در وضعیت بلاتکلیفی، بازار فولاد همواره واکنشی سریع و گاه غیرمنطقی به اخبار و انتظارات نشان می دهد. بنابراین، فعالان این حوزه ناگزیرند در کنار تحلیل های اقتصادی، وزن بالایی برای ریسک های سیاسی در تصمیم گیری های خود در نظر بگیرند، چرا که این عامل در شرایط فعلی نقش تعیین کننده تری نسبت به بسیاری از متغیرهای سنتی بازار دارد. رد صورتی که برای خرید ورق گالوانیزه نیاز به مشاوره و راهنمایی داشتید، یک تماس کوتاه با کارشناسان آهن پرایس به شما کمک خواهد کرد که به پاسخ تمامی سوالات خود برسید.
نکته قابل توجه : این مقاله یک رپورتاژ آگهی است و توسط سفارش دهنده تهیه شده است و مسئولیت محتوای ارائه شده یا خدمات معرفی شده بر عهده مجله خبری مسیر آنلاین نمی باشد.

**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)