آخرین ویرایش در اردیبهشت ۱۷, ۱۴۰۴ توسط مریم صباحی
تصویب دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر صندوقهای قرضالحسنه از سوی بانک مرکزی، گامی مهم در راستای گسترش سنت حسنه قرضالحسنه، توزیع عادلانهتر تسهیلات خرد و تأمین مالی خانوارها برای رفع نیازهای ضروری تلقی میشود. این اقدام نهاد پولی کشور، ضمن انطباق با آموزههای دینی و فرهنگ اسلامی، میتواند نقش مؤثری در تقویت بنیانهای اقتصادی غیرتورمی و حمایت از تولید داخلی ایفا کند.
حجتاله فرزانی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به اهمیت ساماندهی این نهادهای مردمی اظهار داشت: «راهاندازی، تأسیس و انتظامبخشی به فعالیت صندوقهای قرضالحسنه، ضرورتی انکارناپذیر برای جامعه ما محسوب میشود. ورود بانک مرکزی و هیئت عالی آن به این حوزه، اقدامی شایسته و همسو با فرهنگ و مسائل شرعی است. این اقدام، علاوه بر عمل به تأکیدات دین مبین اسلام در گسترش امر پسندیده قرضالحسنه و اجرای دستورات قرآنی، میتواند کمک شایانی به خانوارها و واحدهای تولیدی کشور نماید که برای تأمین مالی اولیه یا تهیه برخی از اقلام اساسی، نیازمند دریافت تسهیلات قرضالحسنه هستند. از این رو، ابلاغ دستورالعمل انتظامبخشی به این صندوقها توسط بانک مرکزی، اقدامی بهموقع و راهگشا است.»
وی افزود: «بر اساس اطلاعات موجود، در حال حاضر حدود ۳۵۰۰ صندوق قرضالحسنه کوچک و بزرگ در سراسر کشور فعال هستند که هر یک بر اساس ظرفیت خود، بخشی از مسئولیت اعطای تسهیلات قرضالحسنه را بر عهده دارند. ساماندهی این صندوقها توسط نهاد سیاستگذار پولی، با هدف تسریع فرآیند اعطای تسهیلات از محل سپردهها و تشویق عموم مردم به سپردهگذاری در قالب وام قرضالحسنه، قطعاً به نفع تمامی اقشار جامعه خواهد بود. این امر میتواند زمینه را برای تأمین مالی غیرتورمی بخش تولید فراهم آورده و برخی از نیازهای اساسی خانوارها در حوزههای اجتماعی نظیر ازدواج، درمان و سایر موارد را بدون نگرانی از سود و بهرههای سنگین مرتفع سازد.»
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: «از این رو، نهاد پولی کشور در دستورالعمل جدید خود، صندوقهای قرضالحسنه را بر اساس میزان سرمایه و حجم فعالیت به چهار دسته خرد، کوچک، متوسط و بزرگ تقسیمبندی کرده است که هر کدام الزامات و مقررات خاص خود را دارند.»
به گفته فرزانی، با توجه به اینکه حجم دارایی برخی از صندوقهای قرضالحسنه حتی از برخی بانکهای فعال در شبکه بانکی کشور نیز فراتر رفته است، این صندوقها در دسته بزرگ قرار گرفتهاند و الزام افزایش سرمایه برای آنها تا سقف ۱۵ همت نیز در نظر گرفته شده است.
وی در خصوص امکان گسترش شعب صندوقهای قرضالحسنه در سطح کشور گفت: «صندوقهای بزرگ پس از طی مراحل قانونی، میتوانند تا ۵۰ شعبه در سراسر کشور تأسیس نمایند. در گام بعدی، صندوقهای متوسط قرار دارند که با داشتن حداقل ۲.۵ میلیارد تومان منابع مالی، امکان افزایش سرمایه تا یک همت را خواهند داشت و میتوانند تا ۱۰ شعبه در استان محل فعالیت خود دایر کنند. بنابراین، سیاستگذار الزامات مشخصی را برای افزایش سرمایه این صندوقها نیز تعیین کرده است.»
فرزانی با تأکید بر محدودیتهای پیشین در زمینه توسعه شعب این صندوقها گفت: «تا پیش از ابلاغ این دستورالعمل، صندوقهای قرضالحسنه اجازه گسترش فعالیت در قالب تأسیس شعبه را نداشتند. رویکرد صحیح بانک مرکزی در این دستورالعمل، با برجسته کردن اهمیت توسعه تسهیلات و سپردهگذاری قرضالحسنه، میتواند منجر به گسترش این امر پسندیده در تمامی نقاط کشور شود.»
این کارشناس اقتصادی در ادامه افزود: «صندوقهای کوچک و خرد که عمدتاً همان صندوقهای خانوادگی و محلی هستند، بر اساس مبالغ و منابع مالی محدود خود به فعالیت ادامه خواهند داد و کارکرد آنها تا حد زیادی مشابه گذشته خواهد بود. اما نکته حائز اهمیت در این دستورالعمل، شیوه نظارت بانک مرکزی بر این صندوقها و تلاش جدید این نهاد برای تسهیلگری در ارائه وام و تسهیلات قرضالحسنه است که بخشی از فرآیند نظارتی نیز به نهادهای بیرونی واگذار شده است.»
اقدام جدید بانک مرکزی در ساماندهی و تسهیل فعالیت صندوقهای قرضالحسنه، نویدبخش تقویت نظام مالی غیرتورمی و افزایش دسترسی اقشار مختلف جامعه به تسهیلات خرد برای رفع نیازهای ضروری است. انتظار میرود با اجرای دقیق این دستورالعمل، شاهد گسترش روزافزون این سنت حسنه و تأثیر مثبت آن بر اقتصاد خانوار و تولید ملی باشیم.
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)