آخرین ویرایش در خرداد ۱۸, ۱۴۰۴ توسط مریم صباحی
در یک دستاورد علمی خیرهکننده، دو دانشمند ایرانی، مائده محمدیفر و مریم رضایی، در تحقیقات جدید خود پتانسیل بینظیر پروبیوتیکها را در توسعه باتریهای نسل جدید، یعنی باتریهای حلشونده و زیستسازگار، به اثبات رساندهاند. این پیشرفت میتواند در آینده کاربردهای فراوانی در زمینههای زیستپزشکی و زیستمحیطی داشته باشد.
فناوری “قطعات الکترونیکی گذرا” یا “زیستجذبپذیر” که در فیلمهای علمی-تخیلی مانند “ماموریت غیرممکن” به تصویر کشیده شدهاند، مدتهاست که رویای دانشمندان بوده است. “سئوخیون شان چوی”، استاد دانشگاه بینگهمتون، بیش از دو دهه است که روی کاغذ الکترونیکی یکبارمصرف تحقیق میکند. اما به گفته او، چالش اصلی در ساخت این قطعات، یافتن یک منبع تغذیه (باتری) است که پس از اتمام کار، بدون باقی گذاشتن مواد سمی در محیط یا بدن، به طور کامل تجزیه شود. باتریهای لیتیوم-یونی رایج، به دلیل مواد سمی تشکیلدهنده، برای این منظور مناسب نیستند.
پروبیوتیکها: راهحلی طبیعی برای تولید انرژی
چوی و گروه تحقیقاتی او، با الهام از پژوهشهای قبلی خود در زمینه باتریهای زیستی، رویکردی نوین را در پیش گرفتند: استفاده از پروبیوتیکها. پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که مصرف آنها برای سلامتی انسان مفید بوده و کاملاً برای محیط زیست بیخطر هستند. این ویژگیها، آنها را به گزینهای ایدهآل برای ساخت باتریهای زیستجذبپذیر تبدیل میکند.
دکتر مائده محمدیفر، فارغالتحصیل آزمایشگاه چوی در بیوالکترونیک و میکروسیستمها، نقش کلیدی در این پژوهش ایفا کرده است. او در دوران دانشجویی خود در دانشگاه بینگهمتون، اولین پیل سوختی حلشونده مبتنی بر باکتری را ابداع کرد. چوی در این باره میگوید: “ما از باکتریهای شناختهشدهای استفاده کردیم که قابلیت تولید برق دارند و در بالاترین سطح ایمنی زیستی قرار گرفتهاند. اما همچنان نگرانیهایی در مورد رهاسازی آنها در طبیعت وجود داشت.”
از چالش تا نوآوری: نقش مریم رضایی
مریم رضایی، دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه بینگهمتون، سرپرستی بخش جدیدی از این پژوهش را بر عهده گرفت. او از ترکیبی از ۱۵ پروبیوتیک از پیش ساختهشده در آزمایشهای خود استفاده کرد. چوی در مورد این مرحله از تحقیق توضیح داد: “ما میدانستیم پروبیوتیکها ایمن و زیستسازگار هستند، اما مطمئن نبودیم که آیا توانایی تولید برق را نیز دارند یا خیر. نتایج اولیه ناامیدکننده بود، اما ما تسلیم نشدیم.”
آنها با مهندسی سطح یک الکترود با استفاده از پلیمر و نانوذرات خاص، به بهبود عملکرد الکتروکاتالیستی پروبیوتیکها کمک کردند. این الکترود اصلاحشده، متخلخل و زبر بود و شرایط ایدهآلی را برای اتصال و رشد باکتریها فراهم میکرد که به نوبه خود، قابلیت الکتروژنیک (تولید برق) ریزارگانیسمها را به طرز چشمگیری افزایش داد.
علاوه بر این، پوشش دادن کاغذ حلشونده با یک پلیمر حساس به پیاچ پایین (که تنها در محیطهای اسیدی مانند مناطق آلوده یا دستگاه گوارش انسان فعال میشود) به افزایش ولتاژ خروجی و مدت زمان کارکرد باتری کمک کرد.
آینده باتریهای زیستی: گامهای بعدی
اگرچه پروبیوتیکها در این مرحله تنها مقادیر کمی برق تولید کردهاند، اما چوی این آزمایشها را به عنوان “اثبات مفهوم” و پایهای برای تحقیقات آینده میبیند. او معتقد است که باید تحقیقات بیشتری برای شناسایی دقیقتر پروبیوتیکهایی که ژنهای الکتریکی قویتری دارند و چگونگی تعامل همافزایی آنها برای افزایش تولید برق، انجام شود.
این گروه همچنین در این پژوهش، یک واحد باتری زیستی را ابداع کردهاند. گام بعدی، اتصال این واحدها به صورت سری یا موازی برای افزایش توان خروجی برق است. این پژوهش مهم در مجله “Small” به چاپ رسیده است، نشریهای معتبر در حوزه نانوفناوری و علوم مواد.
این دستاورد نه تنها دریچههای جدیدی را به روی فناوریهای الکترونیکی زیستجذبپذیر میگشاید، بلکه امیدها را برای توسعه دستگاههایی که سازگار با محیط زیست و بدن انسان هستند، افزایش میدهد. آیا این فناوری میتواند آینده ابزارهای پزشکی و حسگرهای محیطی را دگرگون کند؟
**مریم صباحی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
مریم صباحی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد سینما و پژوهشگر حوزه هنرهای نمایشی با بیش از یازده سال تجربه حرفهای در پوشش رویدادهای فرهنگی و هنری ایران است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران، بررسی جشنوارههای داخلی و خارجی و گفتوگو با هنرمندان و فیلمسازان معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی سینما از دانشگاه سوره است. همچنین دورههای تخصصی نقد فیلم، روزنامهنگاری فرهنگی و مدیریت رسانههای هنری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تحلیل بازنمایی هویت زنانه در سینمای پس از انقلاب» مورد تقدیر استادان قرار گرفته است.
**سوابق حرفهای**
صباحی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۲ با نقد فیلم برای نشریات تخصصی سینما آغاز کرد. با گسترش دامنه فعالیتهایش، به عنوان خبرنگار و منتقد با چندین روزنامه سراسری و پایگاه خبری معتبر همکاری داشته است. وی موفق به پوشش میدانی جشنوارههای مهمی همچون جشنواره فیلم فجر، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران و چندین رویداد سینمایی بینالمللی شده است.
از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این سمت، بر تولید محتوای فرهنگی و هنری مجله نظارت دارد و تیم نویسندگان این حوزه را راهبری میکند. نقدهای تحلیلی و مصاحبههای عمیق وی با فیلمسازان و هنرمندان، همواره از پرمخاطبترین مطالب مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی صباحی در نقد و تحلیل فیلمهای سینمای ایران و جهان، پوشش جشنوارههای داخلی و خارجی، گفتوگو با بازیگران، کارگردانان و سایر هنرمندان و تحلیل جریانهای فرهنگی و هنری معاصر است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی از پشت صحنه فیلمها، معرفی کتابهای تخصصی سینما و بررسی آثار جدید نمایش خانگی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد صباحی در نقد فیلم مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ سینما، آگاهی از نظریههای مدرن فیلمشناسی، توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی اثر و پرهیز از قضاوتهای شتابزده و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل فرم و محتوا، بررسی کارگردانی، فیلمنامه، بازیها و لایههای معنایی اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و خانه سینماست و در چندین دوره از جشنواره فیلم فجر به عنوان داور بخش مطبوعات و منتقدان حضور داشته است.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین نقد سینمایی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۱)
– لوح تقدیر از جشنواره فیلم فجر برای مجموعه نقدهای منتشر شده (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه بهترین خبرنگار فرهنگی (۱۳۹۹)
– انتخاب به عنوان دبیر پوشش مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر (دوره چهلم)